193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununda belirtilen mal ve hakların kiraya verilmesi karşılığında elde edilen kira gelirler “gayrimenkul sermaye iradı” olarak ifade edilmektedir ve belli koşullar altında gelir vergisine tabi tutulmaktadır.
Mesken kira geliri elde edenler, elde ettikleri kira gelirinin 2025 yılı için istisna tutarı olan 47.000 TL’yi aşması halinde GMSİ beyannamesi verirler.
2025 yılı içerisinde 47.000 TL ve altında mesken kira geliri elde edenler beyanname vermek zorunda değildir.
2025 yılı için konut geliri istisna tutarı 47.000 TL’dir.
Sahibi bulundukları konutları kiraya verenler, gerçek gider yöntemini seçmesi durumunda oturdukları konut veya lojman için ödedikleri kira bedelini gider olarak düşebilirler.
Götürü Gider Yöntemi: Bu usulde belge aranmaksızın kira gelirlerinden istisna tutarı düşüldükten sonra kalan tutarın %15’i götürü gider olarak hasılattan indirilir.
Gerçek Gider Yöntemi: Bu usulün seçilmesi durumunda kira gelirinden Gelir Vergisi Kanununda belirtilen giderler indirilebilir; ancak bu giderlerin vergiden istisna edilen tutara isabet eden kısmı indirilemez.
İndirim konusu yapılan giderlerin belgelendirilmesi zorunlu olup, bu belgelerin 5 yıl süresince saklanması gerekmektedir.
Kira gelirlerinin vergilendirilmesinde gayrisafi hasılattan indirilebilecek gerçek giderlerin toplam tutarı aşağıdaki şekilde hesaplanır.
İndirilebilecek Gider = (Toplam Gider x Vergiye Tabi Hasılat) / Toplam Hasılat
Vergiye Tabi Hasılat = Toplam Hasılat - Konut Kira Geliri İstisnası
Örnek: 2025 yılında 100.000 TL kira geliri elde eden bir mükellefin bu yıl içinde yaptığı indirilebilir nitelikteki harcamalar toplamı 10.000 TL’dir.
Vergiye tabi hasılat = 100.000 - 47.000 = 53.000
İndirilebilecek gider = (10.000 x 53.000) / 100.000 = 5.300
Götürü gider yöntemini seçen mükellefler (hakları kiraya verenler hariç), kira gelirlerinden istisna tutarını düştükten sonra kalan tutarın %15’i oranındaki götürü gideri indirebilirler.
Bu usulü seçen mükellefler iki yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine dönemezler.
Götürü gider yöntemini seçen mükellefler iki yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine dönemez.
Gerçek gider yönteminden yararlanan mükellefler ise istedikleri zaman götürü gider yönteminden faydalanabilir.
Örnek: 2023 yılında ilk defa götürü gider yöntemini seçen bir mükellef 2024 yılında da götürü gider yöntemini seçmek zorundadır; 2025 yılında ise gerçek gider yöntemini seçebilir.
Vergi kesintisine (tevkifata) tabi işyeri kira gelirleri elde edenler, kira gelirlerinin brüt tutarı 2025 yılı için beyanname verme sınırı olan 330.000 TL’yi aşması halinde beyanname verirler.
Vergi kesintisine tabi olmayan işyerlerinden kira geliri elde edenler ise 2025 yılı için beyanname verme sınırı olan 18.000 TL’yi aşması halinde beyanname verirler.
İşyeriyle birlikte mesken kira geliri de elde edilmesi halinde; mesken kira gelirinin 47.000 TL istisna tutarı düşüldükten sonraki kalan tutarı ile işyeri kira geliri toplamının brüt tutarının 330.000 TL’yi aşması halinde mükellefler hem işyeri hem de mesken kira gelirini beyan etmek zorundadır.
Mesken kira geliri 47.000 TL tutarının altında ise toplamaya dahil edilmez.
Şahıslardan her biri sadece kendi hissesine karşılık gelen kira gelirini beyan etmelidir.
Meskenlerde elde edilen kira gelirleri beyan edilmez veya eksik beyan edilirse, 2025 yılı için 47.000 TL’lik istisnadan yararlanılamaz.
Ancak idarece herhangi bir tespit yapılmadan önce, süresinde beyan etmedikleri veya süresinde verdikleri beyannamede yer almayan konut kirası gelirlerini, kendiliklerinden süresinden sonra verecekleri beyanname ile beyan edenler istisnadan yararlanabilir.
Kira gelirinin beyan edilmediğinin veya eksik beyan edildiğinin vergi dairesince tespit edilmesi halinde, vergi dairesi tarafından cezalı tarhiyat yapılır.
Kira geliri (GMSİ) dışında ücret kazancı, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç iratları bir veya birkaçı olması durumunda beyanname bu sistem üzerinden verilebilir.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre ücret; işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Kanunla kurulan emekli sandıkları ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde belirtilen sandıklar tarafından ödenen ve en yüksek Devlet memuruna yapılan en yüksek ödeme tutarını aşan emekli, malûliyet, dul ve yetim aylıkları.
Daha önce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan menfaatler.
TBMM, İl Genel Meclisi ve Belediye Meclisi üyeleri ile özel kanunlarına veya idari kararlara göre kurulan daimi veya geçici bütün komisyonların üyelerine bu sıfatları dolayısıyla ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler.
Yönetim ve Denetim Kurulları başkanı ve üyeleriyle, tasfiye memurlarına bu sıfatları dolayısıyla ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler.
Bilirkişilere, resmi arabuluculara, eksperlere, spor hakemlerine ve her türlü yarışma jürisi üyelerine ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin 11 inci fıkrasına göre elde edilen emekli maaşı beyana tabi değildir.
2025 yılında tek işverenden 4.300.000 TL’ye kadar kesintiye tabi olan ücret gelirlerinin beyana dâhil edilmesine gerek yoktur.
4.300.000 TL’yi aşan tek işverenden kesintiye tabi ücret elde edildiğinde beyan edilmesi gerekmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu Geçici 72 nci Madde kapsamındaki gelirler toplamının, 103 üncü maddede yazılı tarifenin dördüncü diliminde yer alan tutarı (2025 yılı gelirleri için 4.300.000 TL) aşması hâlinde bu gelirler yıllık beyannameyle beyan edilir.
Kesintiye tabi tutulmamış ücret gelirleri için, ücretin safi tutarının (matrah), asgari ücretin yıllık gelir vergisi matrahını (2025 yılı için 265.256,04 TL) aşması halinde yıllık beyanname verilecektir.
Birden fazla işverenden ücret alan ve birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerin toplamı 2025 yılı için 330.000 TL’yi aşmayan mükelleflerin tamamı kesinti yoluyla vergilendirilmiş ücretleri yıllık beyanname ile beyan edilmeyecektir.
Birden fazla işverenden kesinti yoluyla vergilendirilmiş ücret geliri elde eden ücretlilerden, birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerin toplamı 330.000 TL’yi aşan ücretliler beyanname vermek zorundadır.
Birden sonraki işverenden alınan ücretlerin toplamı 330.000 TL’yi aşarsa, ücretlerin tamamı (ilk işverenden alınan ücret dahil) yıllık beyannameye dahil edilir.
Birden fazla işverenden ücret alınması halinde, birinci işverenden alınan ücretin hangisi olacağı ücretli tarafından serbestçe belirlenecektir.
Ücret gelirlerinde istisna tutarı yoktur.
Ordu Yardımlaşma Kurumu ve benzeri kamu kurumları için yapılan kanuni kesintiler.
Kanunla kurulan emekli sandıkları ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde belirtilen sandıklara ödenen aidat ve primler ile İşsizlik Sigortası primi.
Kanunla Kurulan Emekli Sandıkları ile 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun Geçici 20 nci Maddesinde Belirtilen Sandıklara Ödenen Diğer Aidat ve Primler (GVK Md.63/2) (Askerlik, doğum vb. için ödenen borçlanma primleri).
Sosyal Güvenlik Destek Primi.
Hayat/Şahıs Sigorta Primleri.
Çalışanlar tarafından ilgili kanunlarına göre sendikalara ödenen aidatlar.
Engellilik İndirimi.
Ücret geliri tutarını aşan indirimler bir sonraki yıla zarar olarak yazılamaz, ertesi yıl indirim konusu yapılamaz.
Kesintiye tabi tutulmamış ücret gelirleri için, ücretin safi tutarının (matrah), asgari ücretin yıllık gelir vergisi matrahını (2025 yılı için 265.256,04 TL) aşmaması halinde beyan edilmesine gerek yoktur; aşması halinde yıllık beyanname verilecektir.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutardır (2025 yılı için 330.000 TL).
Asgari ücret istisnası uygulamasından, ücretleri gerçek usulde vergilendirilenler yararlanabilir.
Asgari ücret istisnası en yüksek 45.151,20 TL olarak düşülebilir.
Beyanname üzerinde kesintiye tabi olan ve olmayan ücret gelirinden asgari ücret istisnası düşülebilir.
Çalışma gücünün asgari %80'ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece, asgari %60'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece, asgari %40'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece engelli sayılır ve elde ettikleri ücret gelirlerinden aylık engellilik indirimi tutarları indirilir.
Gelir Vergisi Kanununun 36 ıncı maddesi uyarınca muhtelif yerlerden ücret alan hizmet erbabı için engellilik indirimi bunlardan yalnız en yüksek olan ücretin vergisine uygulanır.
2025 yılında dikkate alınacak aylık engellilik indirimi tutarları şöyledir:
Birinci derece engelliler için 9.900 TL.
İkinci derece engelliler için 5.700 TL.
Üçüncü derece engelliler için 2.400 TL.
Engellilik indirimi en yüksek ücretten indirilebilirken, Asgari ücret istisnası çalışılan aylara isabet eden ücretten indirilebilir.
Ücret gelirlerini yıllık beyanname ile beyan eden ve bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan hizmet erbabı engellilik indiriminden yararlanabilecektir.
Yabancı ülkelerde bulunan işverenlerden alınan ve kesintiye tabi olmayan ücretler (varsa Türkiye dahilindeki kazanç ve iratlarıyla birlikte) ikametgâhın bulunduğu yerin vergi dairesine yıllık beyanname ile beyan edilir.
Ancak Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin 14 numaralı bendi gereğince, kanunî ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan dar mükellefiyete tabi işverenlerin yanında çalışan hizmet erbabına, işverenin Türkiye dışında elde ettiği kazançları üzerinden döviz olarak ödediği ücretler Gelir Vergisinden istisnadır.
Bu istisnanın uygulanabilmesi için aşağıdaki şartlar birlikte sağlanmalıdır:
- İşverenin dar mükellef kurum olması ve Türkiye'de kazanç elde edecek mahiyette faaliyette bulunmaması.
- Çalışanın hizmet erbabı olması ve ödemenin ücret niteliğinde olması.
- Ödemenin işverenin yurtdışı kazançlarından karşılanması.
- Ücretin döviz olarak ödenmesi.
- Ödenen ücretin Türkiye'deki hesaplara gider olarak kaydedilmemesi.
Yabancı ülkelerin Türkiye'de bulunan elçi, maslahatgüzar ve konsolosları ile elçilik ve konsolosluklara mensup olan ve o ülkenin uyruğunda bulunan memurları dışında kalan memur ve hizmetlilerin yalnızca bu işlerden dolayı aldıkları ücretler, karşılıklı olmak koşuluyla gelir vergisinden istisna edilmiştir.
Karşılıklılık esasının uygulanmadığı durumlarda istisnadan yararlanılamaz; bu durumda ücret sahipleri elde ettikleri kesintiye tabi olmayan ücret gelirini yıllık beyannameyle beyan eder.
Ücret geliri dışında kira geliri (GMSİ), menkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratlardan bir veya birkaçı olması durumunda beyanname bu sistem üzerinden verilebilir.
Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkil sermaye dolayısıyla elde ettiği kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır.
Vergi kesintisine tabi olmayan ve istisna uygulanmayan menkul sermaye iratlarının 2025 yılı için 18.000 TL’yi aşması halinde beyanname verilmesi zorunludur.
Vergi kesintisine tabi olan menkul sermaye iratlarının 2025 yılı için 330.000 TL’yi aşması halinde beyanname verilmesi zorunludur.
01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan her çeşit tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden elde edilen gelirler.
Tam mükellef kurumlar tarafından yurtdışında ihraç edilen tahviller ile tam mükellef varlık kiralama şirketleri tarafından yurtdışında ihraç edilen kira sertifikalarından sağlanan gelirler (Eurobondlar dahil).
Tam mükellef kurumlardan elde edilen kar payları.
Kıyı bankacılığından (off-shore bankacılık) elde edilen faiz gelirleri.
Hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından elde edilen bedeller (01.01.2006 tarihinden önce ihraç/iktisap edilenler).
İştirak hisselerinin sahibi adına henüz tahakkuk etmemiş kar paylarının devir ve temliki karşılığında alınan para ve ayınlar.
Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığında alınan iskonto bedelleri.
Yurt dışından elde edilen diğer menkul sermaye iratları (faiz, repo, kar payı vb.).
Her çeşit alacak faizleri.
2025 takvim yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim oranı %0,64’tür.
1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve GVK 75/2-(5) bendinde sayılan tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile ilgili kurumlarca çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirlere uygulanır (Eurobondlar hariç).
İndirim oranı 1’den büyükse beyan edilmez; 1’den küçükse beyan edilir.
Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının beyanında indirim oranı uygulanmayacaktır.
Tam mükellef kurumlardan elde edilen kar paylarının yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan tutar vergiye tabi gelir olarak dikkate alınır.
Beyana tabi başka gelir bulunmaması halinde, vergiye tabi gelir 2025 yılı için 330.000 TL’yi aşıyorsa beyan edilir.
Beyan edilen tutar üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, karın dağıtımı aşamasında yapılan tevkifatın tamamı mahsup edilir; mahsup sonrası kalan tutar genel hükümler çerçevesinde red ve iade edilir.
Sadece adi komandit şirketlerin komanditer ortakları, limited şirket ortakları ve anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi olan ortaklarınca indirilebilir.
Ödenen primlerin, beyan edilen menkul sermaye iradının yetersiz olması halinde müteakip yıllarda devreden geçmiş yıl zararı olarak indirilmesi mümkün değildir.
Depo etme ve sigorta ücretleri gibi menkul kıymetlerin muhafazası için yapılan giderler.
Temettü hisseleri ile faizlerin tahsil giderleri (sermayenin idaresi için yapılan giderler irattan indirilmez).
Menkul kıymetler ve bunların iratları için ödenen her türlü vergi, resim ve harçlar (gelir vergisi irattan indirilemez).
Menkul sermaye iradı dışında kira geliri (GMSİ), ücret kazancı ve diğer kazanç ve iratlardan bir veya birkaçı olması durumunda beyanname bu sistem üzerinden verilebilir.
Diğer kazanç ve iratlar 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununda yer alan değer artışı kazançları ve arızi kazançlardan oluşmaktadır.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununda yer alan mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazancıdır.
Aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazançlarıdır.
İvazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetleri hariç, menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar.
70 inci maddenin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde yazılı hakların (ihtira beratları hariç) elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
Telif haklarının ve ihtira beratlarının müellifleri, mucitleri ve bunların kanunî mirasçıları dışında kalan kimseler tarafından elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
Ortaklık haklarının veya hisselerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
Faaliyeti durdurulan bir işletmenin kısmen veya tamamen elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
İktisap şekli ne olursa olsun (ivazsız olarak iktisap edilenler hariç) GVK 70 inci maddenin birinci fıkrasının (1), (2), (4) ve (7) numaralı bentlerinde yazılı mal ve hakların iktisap tarihinden başlayarak beş yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı, alameti farika, marka, ticaret unvanı, teknik resim, desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, tecrübeye ait bilgiler, gizli formül veya imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya imtiyazı gibi haklar bu kapsamdadır.
2025 yılı gelirlerine uygulanacak istisna tutarı 120.000 TL’dir.
İstisna, menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar kısmı hariç diğer tüm gelir unsurlarında uygulanacaktır.
Alış tarihinden önceki ay ve satış tarihinden önceki ay ÜFE oranındaki artış %10 ve üzeri ise alış bedeline bu artış uygulanarak yeniden değerlenmiş alış bedeli bulunur ve satış bedeli ile farkı kazançtır.
ÜFE artış oranı %10’un altında ise alış bedelinde endeksleme yapılmadan satış bedelinden düşülür.
Endeksleme, alış tarihinden bir önceki ay ÜFE ile satış tarihinden önceki ay ÜFE arasındaki artışın %10 ve üzeri olduğu durumlarda yapılır; aksi halde yapılmaz.
Miras yoluyla veya bedelsiz sahip olunan gayrimenkullerin satılması değer artışı kazancının konusuna girmemektedir.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu 82 nci maddede yazılı olan kazanç türleri arızi kazançları oluşturmaktadır.
Arızî olarak ticarî muamelelerin icrasından veya bu nitelikteki muamelelere tavassuttan elde edilen kazançlar.
Ticarî veya ziraî bir işletmenin faaliyeti ile serbest meslek faaliyetinin durdurulması veya terk edilmesi, henüz başlamamış olan böyle bir faaliyete hiç girişilmemesi, ihale, artırma ve eksiltmelere iştirak edilmemesi karşılığında elde edilen hâsılat.
Gayrimenkullerin tahliyesi veya kiracılık hakkının devri karşılığında alınan tazminatlar ile peştemallıklar.
Arızî olarak yapılan serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla tahsil edilen hâsılat.
Gerçek usulde vergiye tâbi mükelleflerin terk ettikleri işleri ile ilgili olarak sonradan elde ettikleri kazançlar.
Dar mükellefiyete tâbi olanların 45 inci maddede yazılı işleri arızî olarak yapmalarından elde ettikleri kazançlar.
Arızi kazançlarda 2025 yılı gelirlerine uygulanacak istisna tutarı 280.000 TL’dir.
Bir takvim yılında elde edilen arızi kazançlardan (1), (2), (3) ve (4) numaralı bentlerde yazılı olan kazançlar toplamının 2025 yılı gelirleri için 280.000 TL’si gelir vergisinden müstesnadır.
Diğer kazanç ve iratlar dışında kira geliri (GMSİ), ücret kazancı ve menkul sermaye iradı bir veya birkaçı olması durumunda beyanname bu sistem üzerinden verilebilir.